Wielka Piątka Afryki
Jeżeli planujesz safari w Kenii, prędzej czy później usłyszysz określenie „Wielka Piątka Afryki”. Dla wielu turystów zobaczenie wszystkich zwierząt z tej listy jest jednym z głównych celów wyjazdu.
Co ciekawe, Wielka Piątka nie oznacza pięciu największych zwierząt Afryki. Nie chodzi też o pięć najrzadszych gatunków.
Nazwa powstała wiele lat temu w czasach polowań. Określano tak pięć zwierząt uznawanych za najtrudniejsze i najbardziej niebezpieczne do upolowania pieszo. Dziś na szczęście safari polega na podziwianiu i fotografowaniu zwierząt, a nie na polowaniach. Sama nazwa jednak pozostała i jest znana na całym świecie.
Do Wielkiej Piątki należą:
- lew,
- lampart,
- słoń afrykański,
- nosorożec,
- bawół afrykański.
W Kenii wszystkie te zwierzęta można spotkać podczas safari, choć niektóre są znacznie łatwiejsze do zobaczenia niż inne.
Lew – król safari
Dla wielu osób safari zaczyna się właśnie od marzenia o zobaczeniu lwa.
Lew jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zwierząt na świecie. W przeciwieństwie do większości dużych kotów żyje w grupach zwanych stadami.
To samice wykonują większość polowań. Samce są większe, bardziej masywne i łatwo rozpoznać je po charakterystycznej grzywie. Warto jednak wiedzieć, że nie wszystkie lwy wyglądają tak samo.
W niektórych regionach Afryki, szczególnie w okolicach Tsavo, można spotkać samce posiadające bardzo małe grzywy lub niemal całkowicie ich pozbawione. To właśnie stąd pochodzą słynne lwy z Tsavo, które stały się bohaterami wielu opowieści i książek.
Naukowcy do dziś dyskutują, dlaczego lwy z Tsavo mają mniej okazałe grzywy niż ich kuzyni z innych części Afryki. Jedna z najpopularniejszych teorii mówi, że ma to związek z wysokimi temperaturami panującymi w tym regionie. Mniejsza grzywa może ułatwiać oddawanie ciepła i pomagać zwierzętom radzić sobie z upałem.
Największe szanse na spotkanie lwów w Kenii dają:
Jeżeli wybierasz się na safari po raz pierwszy, prawdopodobnie właśnie lwa zobaczysz jako jednego z pierwszych przedstawicieli Wielkiej Piątki.
Więcej informacji na temat samego safari znajdziesz w moim artykule: Safari w Kenii
Ciekawostka o lwach
Lwy są jedynymi dużymi kotami żyjącymi w rodzinnych grupach. Samice zwykle pozostają w stadzie przez całe życie, natomiast młode samce po osiągnięciu dojrzałości muszą opuścić rodzinę i szukać własnego terytorium.
Lampart – duch afrykańskiego buszu
Jeżeli istnieje zwierzę, które najczęściej wymyka się turystom, to właśnie lampart.
Jest niezwykle ostrożny, prowadzi samotny tryb życia i doskonale się maskuje. Wielu przewodników mówi, że znalezienie lamparta wymaga nie tylko doświadczenia, ale również odrobiny szczęścia.
Lamparty bardzo często odpoczywają na drzewach. To właśnie tam przenoszą swoje zdobycze, chroniąc je przed hienami i lwami.
W Kenii jednymi z najlepszych miejsc do obserwacji lampartów są:
- Masai Mara,
- Amboseli,
- Tsavo West.
Ciekawostka o lampartach
Lampart potrafi wciągnąć na drzewo zdobycz cięższą od własnego ciała. Widok antylopy zawieszonej kilka metrów nad ziemią to niemal pewny znak, że w pobliżu znajduje się lampart.
Słoń afrykański – największe zwierzę lądowe świata
Słoń afrykański jest największym zwierzęciem lądowym na naszej planecie.
Dorosły samiec może ważyć nawet kilka ton i każdego dnia zjadać setki kilogramów roślin. Mimo swoich rozmiarów słonie są niezwykle inteligentne i bardzo rodzinne.
Żyją w stadach prowadzonych przez najstarszą samicę, zwaną matriarchą. To ona decyduje o kierunku marszu i prowadzi rodzinę do wodopojów.
Jednym z najlepszych miejsc do obserwacji słoni w Kenii są:
- Amboseli,
- Tsavo East,
- Tsavo West.
Ciekawostka o słoniach
Słonie z Tsavo słyną z czerwonego koloru. Nie są jednak czerwone naturalnie. Pokrywają się pyłem z ziemi bogatej w tlenki żelaza, przez co wyglądają jakby były pomalowane na rdzawy kolor.
Więcej o tym przeczytasz w artykule o słoniach z Tsavo.
Największe kły Afryki można spotkać w Kenii
Tsavo słynie nie tylko z czerwonych słoni. To właśnie tutaj przez lata żyły jedne z największych słoni afrykańskich na świecie.
Niektóre samce posiadały kły ważące ponad 45 kilogramów każdy. Takie słonie nazywane są często „big tuskers”. Są dziś niezwykle rzadkie, dlatego spotkanie jednego z nich podczas safari uważa się za ogromne szczęście.
W ostatnich latach to właśnie Kenia stała się jednym z najważniejszych miejsc ochrony tych niezwykłych zwierząt.
Nosorożec – najtrudniejszy do zobaczenia
Dla wielu turystów nosorożec jest najtrudniejszym zwierzęciem z całej Wielkiej Piątki.
Powód jest prosty. Ich liczebność jest znacznie mniejsza niż w przypadku słoni czy bawołów. Przez dziesięciolecia nosorożce były ofiarami kłusowników polujących na ich rogi. Na szczęście działania ochronne przynoszą efekty i liczebność części populacji stopniowo rośnie.
W Kenii największe szanse na spotkanie nosorożców dają:
- Ol Pejeta Conservancy,
- Lake Nakuru,
- wybrane obszary Masai Mara.
Sudan – najsłynniejszy nosorożec świata
Jednym z najbardziej znanych zwierząt w historii ochrony przyrody był biały nosorożec o imieniu Sudan.
Przez wiele lat mieszkał w Kenii pod całodobową ochroną strażników. Był ostatnim samcem nosorożca białego północnego na świecie.
Po jego śmierci w 2018 roku gatunek praktycznie wyginął w naturze. Naukowcy nadal próbują go uratować dzięki nowoczesnym metodom rozrodu.
Historia Sudana stała się symbolem walki z kłusownictwem w Afryce.
Ciekawostka o nosorożcach
Nosorożec ma słaby wzrok, ale doskonały słuch i niezwykle czuły węch. Potrafi wyczuć zagrożenie z dużej odległości, nawet jeśli nie widzi przeciwnika.
Bawół afrykański – najbardziej niedoceniany członek Wielkiej Piątki
Na zdjęciach wielu turystów bardziej ekscytuje lew czy lampart. Tymczasem doświadczeni przewodnicy często mówią, że to właśnie bawół jest jednym z najbardziej nieprzewidywalnych zwierząt Afryki.
Bawoły żyją w dużych stadach liczących od kilkudziesięciu do nawet kilkuset osobników. Potrafią skutecznie bronić swoich członków przed drapieżnikami, a nawet przepędzać lwy.
Spotkasz je praktycznie w każdym większym parku narodowym Kenii.
Dlaczego przewodnicy bardziej szanują bawoła niż lwa?
Większość turystów najbardziej obawia się lwa. Tymczasem wielu doświadczonych przewodników twierdzi, że znacznie bardziej nieprzewidywalny jest bawół afrykański.
Ranny lub zaskoczony bawół potrafi być bardzo agresywny i niejednokrotnie atakuje zamiast uciekać. Z tego powodu od lat znajduje się w gronie najbardziej niebezpiecznych zwierząt Afryki.
Ciekawostka o bawołach
Bawoły są niezwykle lojalne wobec swojego stada. Zdarza się, że wracają, aby bronić innych osobników przed lwami, co jest rzadko spotykane w świecie dzikich zwierząt.
Czy można zobaczyć całą Wielką Piątkę podczas jednego safari?
Tak, ale nie ma gwarancji.
Safari to nie zoo. Zwierzęta żyją na ogromnych obszarach i przemieszczają się tam, gdzie chcą.
Największe szanse na zobaczenie całej Wielkiej Piątki daje zwykle Masai Mara, choć nawet tam znalezienie nosorożca lub lamparta może wymagać cierpliwości.
Jeżeli wybierasz się na krótkie safari z Mombasy do Tsavo lub Taita Hills, najłatwiej zobaczysz:
- słonie,
- lwy,
- bawoły.
Lampart i nosorożec są zwykle większym wyzwaniem.
Czy Wielka Piątka to najciekawsze zwierzęta Afryki?
Niekoniecznie.
Wielka Piątka jest bardzo popularna, ale safari to znacznie więcej niż tylko pięć gatunków. Wielu turystów po powrocie najbardziej wspomina:
- żyrafy,
- gepardy,
- zebry,
- hipopotamy,
- stada słoni przy zachodzie słońca.
Samo odhaczanie kolejnych zwierząt z listy nie powinno być najważniejszym celem safari. Czasem najpiękniejsze wspomnienia powstają wtedy, gdy po prostu obserwujesz afrykańską przyrodę bez pośpiechu. Potwierdzają to również doświadczenia wielu podróżników dzielących się relacjami z safari.
Podsumowanie
Wielka Piątka Afryki to lew, lampart, słoń afrykański, nosorożec i bawół afrykański. Nazwa pochodzi z czasów dawnych polowań, ale dziś kojarzy się przede wszystkim z safari i ochroną przyrody.
Jeżeli wybierasz się do Kenii, masz szansę zobaczyć wszystkie te zwierzęta. Najłatwiej spotkać słonie i bawoły, nieco trudniej lwy, a największym wyzwaniem zwykle pozostają lamparty i nosorożce.
Niezależnie od tego, czy uda Ci się zobaczyć całą Wielką Piątkę, safari w Kenii pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych doświadczeń podróżniczych na świecie.
Więcej informacji o Wielkiej Piątce znajdziesz na stronie Parku Narodowego Masai Mara oraz na stronie National Geographic
FAQ
Co to jest Wielka Piątka Afryki?
Wielka Piątka Afryki to pięć najbardziej znanych zwierząt safari: lew, lampart, słoń afrykański, nosorożec i bawół afrykański.
Dlaczego nazywa się ją Wielką Piątką?
Nazwa pochodzi z czasów polowań i oznaczała pięć zwierząt uznawanych za najtrudniejsze i najbardziej niebezpieczne do upolowania pieszo.
Gdzie w Kenii można zobaczyć Wielką Piątkę?
Największe szanse daje Masai Mara. Poszczególne gatunki można spotkać również w Amboseli, Tsavo East, Tsavo West i innych rezerwatach.
Które zwierzę z Wielkiej Piątki najtrudniej zobaczyć?
Najczęściej nosorożca lub lamparta.
Czy słonie z Tsavo należą do Wielkiej Piątki?
Tak. Słoń afrykański jest jednym z pięciu zwierząt Wielkiej Piątki.
Czy podczas jednego safari można zobaczyć wszystkie zwierzęta?
Jest to możliwe, ale nigdy nie ma gwarancji. Wszystko zależy od miejsca, długości safari i odrobiny szczęścia.
Czy żyrafa należy do Wielkiej Piątki?
Nie. Choć jest jednym z symboli Afryki, nie znajduje się na liście Wielkiej Piątki.
Czy Wielka Piątka to największe zwierzęta Afryki?
Nie. Nazwa nie ma związku z rozmiarem zwierząt, lecz z historycznym znaczeniem podczas polowań.